Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Ongelukkig heerscht evenals in Spanje ook hier het grootgrondbezit, vooral ten Z. van den Taag; niet minder dan 45% der oppervlakte, ongeveer evenveel als in Spanje, ligt woest. Oporto, juister Porto (= de haven; 185),' met veel uitvoer van portwijn, en Lissabon (360), dehoofdstad en eerste handelstad, hebben beiden een schoone ligging en een goede rivierhaven, vooral het laatste. Alle leven van Portugal schijnt zich in beide steden te concentreeren.

Spanje en Portugal zijn achterlijke landen. De bevolkingsdichtheid is gering, behalve in eenige kuststreken. Het eerste heeft pas voor enkele jaren de laatste deelen van zijn groot-Amerikaansch rijk verloren, tegelijk met de Philippijnen; zijn Afrikaansch bezit is onbelangrijk, dat van

Portugal daarentegen uitgestrekt, maar slecht beheerd.

De regeeringen doen nog te weinig voor verbetering van den landbouw, die met de veeteelt het voornaamste bestaansmiddel uitmaakt. Het grootgrondbezit, dat in beide landen zeer aanzienlijk is, vormt voor verbetering en uitbreiding der bebouwing een sterke belemmering. Ook zijn krachtiger maatregelen noodig tot herwouding, 11a eeuwenlanden roofbouw in de bosschen; beide landen waren vroeger veel boschrijker dan nu, en vooral Spanje moet veel hout invoeren, evenals steenkool, hoewel er groote steenkoollagen zijn. Spanje's rijke ertsmijnen zijn voor een goed deel in het bezit van vreemdelingen, en die aan den staat behooren, zijn meest aan buitenlandsche bankiers verpacht. Zoo wordt het grootste deel der ertsen nog altijd uitgevoerd. Andere belangrijke uitvoerartikelen zijn wijn, zuidvruchten, olijfolie, kurk; van Portugal vooral wijn en kurk. Tengevolge van het verlies der koloniën heeft de handel van Spanje een zware crisis doorgemaakt. De in- en uitvoer daalde van een waarde van 925 mill. gulden in 1896 op 740 mill. in 1901, maar steeg weer tot 925 mill. in 1906. Ze is geringer dan die van Zwitserland, maar het herstel is bemoedigend, terwijl ook uit andere teekenen blijkt dat het verlies tot krachtsinspanning schijnt te prikkelen. De

11*

Sluiten