is toegevoegd aan uw favorieten.

Beknopt leerboek der geschiedenis van het vaderland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

naast de weverijen ontstonden spinneryen; de stoom werd in het groot als beweegkracht in gebruik genomen. De afschaffing der accijnzen op brandstoffen en op levensmiddelen deed de prijzen der steenkolen dalen en verbeterde tegelijkertü'd den toestand der arbeiders; het aanleggen van de Overijselsche kanalen en later van de spoorwegen maakte een einde aan het isolement, dat lang den bloei der industrie had belet.

Ook in andere deelen van het land nam de nijverheid in beteekenis toe: de wol-, linnen- en leerindustrie in Noord-Brabant, de menigvuldige fabrieken in de Veenkoloniën, in de Zaanstreek en in vele onzer groote steden geven aan duizenden handen werk en dragen krachtig bij tot de vermeerdering der volkswelvaart. Alle krachten worden dan ook ingespannen om ons land op de wereldmarkt een goed figuur te doen maken; sommigen meenen echter, dat dit alleen mogelijk zal zijn, als men den nationalen arbeid door hooge invoerrechten gaat beschermen (protectionisme).

Visscherij. Ook deze oude bron van volkswelvaart kwam in dit tijdperk tot meerderen bloei. De afschaffing der belemmerende bepalingen bleek grooter invloed te hebben dan het uitloven van premiën: het aantal visschersschepen nam zeer toe en IJmuiden is een der belangrijkste visschershavens van het vasteland geworden.

Bloei van den landbouw. Het zegevieren van het beginsel van vrijhandel opende alle naburige landen voor de producten van het landbouwbedrijf. Zoowel landbouw als veeteelt kwamen daardoor tot groote ontwikkeling; de prijzen van de landbouwproducten en van het vee stegen voortdurend; voor de landerijen werden fabelachtige prijzen betaald.

Gevolgen. De gevolgen waren echter niet in alle opzichten voordeelig. Niet alleen nam de weelde onder den landbouwenden stand zeer toe, de gunstige resultaten maakten ook, dat aan verbetering van het bedrijf niet gedacht werd. Terwijl men zich in het buitenland krachtig toelegde op de ontwikkeling van het landbou w-onderwys en zoowel door het invoeren van werktuigen, door het aanschaffen van fok vee als door het volgen van betere methodes het peil van den landbouw zocht te verhoogen, werd hier op dit gebied weinig of niets gedaan. Door knoeierijen bij den uitvoer wekte men bovendien in het buitenland wantrouwen tegen onze producten op.