Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Onder zulke omstandigheden bestaat er groot gevaar — de geschiedenis der Godsvereering bewijst het — dat zich om den persoon, dien de vereering geldt, allerlei groepeert, dat tot zijn verheerlijking kan dienen. Personen, feiten, uitspraken worden met hem in verband gebracht, al hebben ze weinig of niets dat tot hem in eenige betrekking staat, mits hij er maar grooter door toone, beter uitkome. Ook geschiedt het, dat uit iemand die geen grooter rol dan vele anderen heeft gespeeld toch een type wordt gemaakt, één boven allen wordt verdicht, ten einde in één, in hem te belichamen, te verpersoonlijken wat eigenlijk veler werk, veler streven is geweest. Zelfs komt het voor, dat heel zulk een geëerd wezen ten slotte blijkt slechts vrucht der verbeelding te zijn, in werkelijkheid nooit geleefd te hebben. Zoo ontstaat dan de legende, die ten slotte als geschiedenis wordt aanvaard, en zoo wordt de geschiedenis ten volle wat zij eens genoemd is: „een afgesproken leugen".

Toch moeten we ook ten dezen billijk zijn. Immers vaak ook ligt de valschheid van het beeld, dat we voor oogen krijgen, de scheeve voorstelling, het overdrevene en onware in onze eigen verkeerde opvatting. Wij begrijpen dikwijls de taal van vorige eeuwen niet, hun diepe symboliek, hun zin voor dichting en zinnebeeld. Wij, kinderen der 20e eeuw, zijn te

Sluiten